|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Gia Đình Mũ Đỏ Việt Nam
Vùng Thủ đô Hoa Thịnh Đốn và Phụ cận
Tản mạn xuân
Chủ đề:
rằm tháng chạp
Tác giả:kd
bấm vào đây để in ra giấy (print pdf)
Lời giới
thiệu:
hôm nay thứ Hai, tháng 2/2026 Dương lịch (tức ngày thứ Hai, 15
tháng 12 Âm lịch), ngày đặc biệt – RẰM THÁNG CHẠP – là ngày Rằm
cuối cùng của năm Âm Lịch! Bước vào không khí Tết Nguyên Đán
BÍNH NGỌ 2026! Mọi người cùng mừng Mùa Xuân Mới!
Theo văn
hoá Việt thì giờ cúng tốt nhất để cúng Rằm là giờ Thìn, tức từ
7:00g–9:00g sáng. Giờ Thìn là giờ hoàng đạo, tượng trưng cho sự
khởi đầu tốt đẹp, may mắn. Kính mời quý Độc giả đọc tiếp bài
viết dưới đây. Trân trọng.
KQ Lê Văn Hai
Sưu tầm
I.
RẰM THÁNG CHẠP TRONG DÒNG CHẢY VĂN HÓA NGÀN NĂM CỦA NGƯỜI VIỆT
– Rằm tháng Chạp là ngày rằm cuối cùng trong năm Âm lịch,
đánh dấu thời điểm khép lại một chu kỳ thời gian, đồng thời mở
ra chuỗi nghi lễ linh thiêng tiễn năm cũ – đón năm mới của người
Việt. Trong tâm thức dân gian, đây không chỉ là một mốc lịch
pháp, mà còn là khoảng lặng tâm linh để con người quay về với
cội nguồn, nhìn lại một năm đã qua, tạ ơn trời đất, tổ tiên, và
chuẩn bị tâm thế bước vào mùa Xuân mới.
Khác với các ngày
rằm mang tính đại lễ trong Phật giáo như rằm tháng Giêng, rằm
tháng Tư (Phật Đản), rằm tháng Bảy (Vu Lan), rằm tháng Chạp
không phải đại lễ Phật giáo, nhưng lại giữ vai trò đặc biệt
trong tín ngưỡng dân gian và đời sống gia đình Việt. Đây là ngày
rằm “chuyển giao”, nơi ý niệm kết thúc và khởi đầu cùng song
hành.
II. Ý NGHĨA TÂM LINH CỦA RẰM THÁNG CHẠP CỦA
NGƯỜI VIỆT
Trong đời sống tinh thần người Việt,
rằm tháng Chạp mang ba ý nghĩa chính:
1. Khép lại
năm cũ
Rằm tháng Chạp đánh dấu chặng cuối của
năm Âm lịch. Từ thời điểm này, mọi sinh hoạt gia đình, làng xã
dần chuyển sang nhịp chuẩn bị Tết. Người xưa quan niệm: qua rằm
tháng Chạp là qua một vòng đời của năm, mọi việc tốt–xấu,
được–mất đều nên gác lại để hướng đến sự hanh thông trong năm
mới.
2. Tri ân tổ tiên – thần linh
Lễ cúng rằm tháng Chạp là dịp để con cháu bày tỏ lòng biết
ơn đối với ông bà tổ tiên, các vị thần linh, thổ địa đã che chở
cho gia đình suốt một năm qua. Dù mâm cao cỗ đầy hay giản dị,
yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và trang nghiêm.
3. Khởi đầu chuỗi nghi lễ cuối năm
Từ rằm tháng Chạp trở đi, người Việt bước vào cao điểm các nghi
lễ truyền thống như: Cúng rằm tháng Chạp. Cúng ông Công ông Táo.
Tảo mộ cuối năm. Lễ Tất niên. Đón Giao thừa (Trừ tịch).
Rằm tháng Chạp vì thế được xem là “ngưỡng cửa tâm linh” mở đầu
cho mùa lễ Tết.
III. RẰM THÁNG CHẠP 2026: THỜI
GIAN VÀ ĐẶC ĐIỂM
Theo lịch vạn niên: Rằm tháng
Chạp năm 2026 rơi vào hôm nay! thứ Hai, ngày 2/2/2026 Dương
lịch. Tức ngày 15 tháng 12 Âm lịch, năm Ất Tỵ, ngày Đinh Mùi,
tháng Kỷ Sửu.
Thời điểm này, người Việt đang ở những ngày
cuối cùng của tiết Đại Hàn, trước khi Lập Xuân chính thức bắt
đầu. Vì vậy, rằm tháng Chạp 2026 mang sắc thái chuyển mùa rất rõ
nét, vừa còn dư âm lạnh giá của Đông, vừa phảng phất sinh khí
của Xuân sắp về.
Đáng chú ý, năm nay rằm tháng Chạp rơi
vào đầu tuần, khiến nhiều gia đình linh hoạt chọn cúng sớm từ
cuối tuần để thuận tiện cho công việc và chuẩn bị.
IV. CÓ NÊN CÚNG RẰM THÁNG CHẠP SỚM?
Trong nhịp sống hiện đại, không phải gia đình nào cũng có điều
kiện cúng đúng ngày 15 Âm lịch. Theo quan niệm dân gian: Có thể
cúng sớm, nếu hoàn cảnh không cho phép. Thời điểm phù hợp nhất
là ngày 14 Âm lịch, hoặc ngày 13 Âm lịch trong trường hợp bất
khả kháng. Không nên cúng quá sớm, làm mất ý nghĩa “rằm” – thời
điểm viên mãn của tháng.
Dù cúng sớm hay đúng ngày, điều
quan trọng nhất vẫn là giữ trọn lòng thành, không khí trang
nghiêm và sự tưởng nhớ tổ tiên.
V. THỜI GIAN CÚNG
TRONG NGÀY
Theo tập tục truyền thống: Lễ cúng
rằm tháng Chạp thường diễn ra vào buổi sáng hoặc chiều tối.
Người xưa kiêng cúng quá muộn vào ban đêm. Thời điểm lý tưởng là
lúc gia đình sum họp đông đủ, tạo sự ấm cúng và trang trọng.
VI. GIỚI THIỆU VỊ MÂM CÚNG RẰM THÁNG CHẠP: GIẢN DỊ
NHƯNG ĐẦY ĐỦ Ý NGHĨA
1. Lễ vật cơ bản
– Hương: kết nối trần–linh.
–
Hoa tươi: thường là hoa cúc vàng hoặc hoa sen.
–
Đèn, nến: tượng trưng ánh sáng và truyền thống.
– Mâm ngũ quả: đại diện cho sự sung túc, đủ
đầy.
– Trà, rượu: thể hiện sự tinh khiết và
lòng thành.
– Trầu cau: biểu tượng gắn kết,
bền chặt.
2. Mâm cỗ
Tùy phong tục
và điều kiện, gia đình có thể chuẩn bị:
– Mâm cỗ mặn:
bánh chưng, xôi, gà luộc, canh măng, giò chả, nem rán...
–
Mâm cỗ chay: đậu hũ, rau xào, nấm, các món thanh đạm.
Không đặt nặng hình thức, mâm cỗ rằm tháng Chạp đề cao sự ấm
cúng, đủ đầy, và lòng thành kính.
VII. “THÁNG
CHẠP” TRONG NGÔN NGỮ VÀ DÂN GIAN
Về mặt ngôn
ngữ, “tháng Chạp” là cách gọi Việt hóa của “lạp nguyệt”, tên
tháng cuối năm theo Hán ngữ. Trải qua thời gian, chữ “lạp” được
đọc chệch thành “chạp”, trở thành cách gọi gần gũi, đậm bản sắc
Việt.
Ca dao xưa có câu:
“Tháng
chạp là tháng trồng khoai
Tháng giêng trồng đậu, tháng hai
trồng cà...”
Câu ca dao phản ánh kinh nghiệm canh
tác nông nghiệp của cha ông, cho thấy tháng Chạp không chỉ là
tháng lễ nghi mà còn gắn liền với đời sống lao động truyền
thống.
VIII. KẾT LUẬN
Rằm tháng
Chạp không đơn thuần là một ngày lễ theo Âm lịch, mà là khoảng
lặng thiêng liêng để mỗi người Việt nhìn lại một năm đã qua, tri
ân cội nguồn, và chuẩn bị tinh thần đón Xuân mới. Trong dòng
chảy hiện đại, dù nhịp sống có đổi thay, giá trị cốt lõi của rằm
tháng Chạp vẫn còn nguyên: lòng thành – sự sum vầy – gìn giữ
truyền thống.
Qua rằm tháng Chạp, không khí Tết đã thực
sự gõ cửa từng mái nhà. XUÂN BÍNH NGỌ 2026 đang đến rất gần.
KQ Lê Văn Hai sưu tầm
bấm vào đây để in ra giấy (print pdf)
thiên sứ micae – thánh bổn mạng sđnd qlvnch
|
|
hình nền: thắng cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ. Để xem được trang web này một cách hoàn hảo, máy của bạn cần được trang bị chương trình Microsoft Internet Explorer (MSIE) Ấn bản 9 hay cao hơn hoặc những chương trình Web Browsers làm việc được với HTML–5 hay cao hơn.
nguồn: internet eMail by kq lvh chuyển
Đăng ngày thứ
Ba, February 3, 2026
tkd. Khoá 10A–72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH