

Gia Đình Mũ Đỏ Việt Nam
Vùng Thủ đô Hoa Thịnh Đốn và Phụ cận
Tuỳ bút
Chủ đề:
mùa lễ tạ ơn/thanksgiving
Tác giả:
Nguyễn Văn Thông

Bấm vào đây để in ra giấy (Print PDF)
Miền
Đông–Bắc Nước Mỹ vốn đã chịu một Mùa Thu ngắn và một Mùa
Đông dài tuyết phủ trắng xóa, nhưng hình như mấy chục năm
trước nó còn lạnh hơn bây giờ. Giữa tháng 11 hằng năm, mặt
trời le lói tắt sớm khoảng bốn, năm giờ chiều. Gió lạnh lùa
từng đợt lá vàng, lá nâu rời cành phủ trên mặt đường xào
xạc. Người ta co ro vội vã di chuyển ra khỏi nhà chỉ những
khi cần thiết. Bầu không khí mất dần đi sự sống nếu không có
ngày Lễ Tạ Ơn.
Vâng, Lễ Tạ Ơn mang đến một sức sống
kỳ lạ khi mặt trời xa dần Bắc Bán Cầu, khi ánh sáng nhường
dần chỗ cho bóng tối. Những lễ Tạ Ơn đầu tiên của
chúng
tôi trên đất Mỹ là những bỡ ngỡ đón nhận đủ mọi mặt từ những
con gà tây đông lạnh to và nặng như một khối đá vừa người
ôm, khoai tây củ, khoai tây bột, bánh khô, và gia vị nhồi
bụng gà, các hộp nước gravy, cranberry sauce... Chúng tôi
hỏi han bạn Mỹ, tập nấu nướng món mới, hoặc đi dự tiệc chung
với họ, cũng ì xèo như ngày Tết.
Nhưng đối với tôi, ý
nghĩa và lịch sử của ngày Lễ Tạ Ơn mới thật tuyệt vời. Các
con cháu đi học mang về những bài học và bài làm về Lễ Tạ
Ơn... làm chúng tôi hiểu dần dần tầm quan trọng và ý nghĩa
của ngày lễ. Ngày Tết của quê hương chúng ta tổng hợp mọi ý
gồm tạ ơn trời đất, thờ cúng tổ tiên, chung vui gia tộc và
bạn hữu, mừng tuổi năm mới, cầu bình an thịnh vượng... Trong
khi đó, văn Hoá Mỹ tách riêng ý nghĩa cho từng ngày: ngày
sinh nhật, ngày cầu hồn, ngày Tạ ơn, ngày Chúa Giáng Sinh,
ngày đầu năm mới, ngày tình yêu, ngày Mẹ, ngày Cha...
Càng hoà nhập vào nền văn hoá mới, tôi càng trân quí cái
của mình và trọng cái của người. Thật may mắn và hạnh phúc
khi chúng ta được hưởng cả hai. Điều ấy cũng là một yếu tố
khiến tôi suy gẫm nhiều về sự tạ ơn. Trong khi tìm hiểu và
so sánh hai nền văn hoá, xã hội, lịch sử, và cả về kinh tế
của hai quê hương, rồi của nhiều đất nước trên thế giới, tôi
muốn chia sẻ ý nghĩ của tôi với các con – dù các cháu còn
trẻ.
Trước một dịp chuẩn bị Lễ Tạ Ơn, tôi ôn với các
con về lịch sử và ý nghĩa ngày lễ, rồi đi đến kết luận rằng:
“Đối với ba, một người tốt phải là người biết ơn; và một
người biết ơn chắc chắn là một người tốt. Đấy là một điều
kiện ắt có và đủ...”
Tôi giảng bài lễ như giảng một
bài toán. Tôi bảo: Ắt có là chắc chắn có, phải có. Thí dụ
một điều kiện “ắt có” như sau: Là con người thì ắt có cha
mẹ.
Còn điều kiện “đủ” là hễ có nó thì phải có cái
kia. Thí dụ một điều kiện “đủ”: Một số nguyên chia hết được
cho 2 thì nó là số chẵn. Chỉ cần chia hết – không dư – được
cho 2 là đủ chứng tỏ nó là số chẵn.
Tuy nhiên, có
nhiều thứ hội đủ điều kiện “ắt có” nhưng không “đủ” ở chiều
ngược lại. Thí dụ: Trời gió nên cây lay động, nhưng cây lay
động chưa chắc vì trời gió. Thế nên cây lay động không là
điều kiện đủ hay chắc chắn là có gió. Sự kiện hội đủ hai
điều kiện ắt có và đủ vì thế trở nên rất đặc biệt. Trong môn
toán hình học, định đề Pythagoras là một mà tôi học cách nay
khoảng 60 năm. Hồi Lễ Tạ Ơn năm ấy tôi mang ra giảng cho các
con như sau:
Là tam giác vuông thì bình phương cạnh
huyền bằng tổng số bình phương hai cạnh của góc vuông. Ngược
lại khi một tam giác có tổng số bình phương hai cạnh bằng
bình phương cạnh thứ ba thì nó là tam giác vuông. Cũng thế,
khi nói “Biết ơn là điều kiện ắt có và đủ làm người tốt” thì
có thể chứng minh xuôi và ngược: Người tốt là người biết ơn,
và người biết ơn là người tốt.
Bây giờ chúng ta hãy
nhìn một người có lòng biết ơn xem người ấy ra sao, hành xử
thế nào. Trước hết, người biết ơn là người cảm nhận được cái
ơn họ nhận được nơi người khác hay nơi hoàn cảnh. Một sự
nhường bước, một bàn tay đưa ra, một lời hỏi han, lời chào,
nụ cười, ánh nhìn thân thiện, một con đường sạch, một rừng
thu vàng, một chiều hoàng hôn...
Cảm nhận được những
ơn huệ từ những cử chỉ, thái độ của con người và trời đất
như thế cũng đòi hỏi người nhận một khả năng cảm nhận, một
sự tế nhị thay vì dửng dưng không thấy gì, hoặc thấy lơ mơ
rất ít. Giữa việc thấy nhiều, thấy rõ, và thấy lơ mơ rất ít
đã là vấn đề cho mức độ thế nào là tiêu chuẩn của lòng biết
ơn. Ta hãy tạm chấp nhận ở mức độ chung chung.
Vì
người biết ơn dễ ghi nhận cái hay của người khác, có thể
khám phá ra cái hay mà người khác coi thường nên người biết
ơn thường có con mắt và tấm lòng mở rộng hơn vì không dựa
vào thành kiến, không phán đoán qua khuôn mẫu.
Vì dễ
mở lòng và trí để đón nhận nên người biết ơn dễ học hỏi. Họ
dễ học cũng bởi vì không tự mãn, không cho là mình đã biết
đủ mà thấy mình còn thiếu. Vì thấy mình thiếu nên người biết
ơn không ngại thất bại vì thất bại vốn là tiến trình của học
hỏi.
Người biết ơn hay lòng biết ơn cũng không đi
chung với lòng ganh tị vì người ganh tị coi người hơn mình
là đối thủ để giành phần hơn trong khi người biết ơn coi cái
đẹp, sự đúng, và thiện hảo là mục tiêu mà mọi người cần chia
sẻ, cùng hướng tới. Người ganh tị thường nổi điên biến ganh
tị thành thù hận, biến đối thủ thành kẻ thù bao lâu thấy
người khác hơn mình. Mà thường người khác đây không là ai
khác ngoài bạn hữu, người quen biết và rất thường lại là
chính anh chị em ruột thịt.
Vì ganh tị không được
dùng làm tiêu chuẩn sống nên lòng biết ơn thường rộng lượng
nhìn về người khác, không dễ suy diễn hành động của người
khác theo hướng tiêu cực.
Từ đó người ta thấy người
biết ơn là người thân thiện, dễ cộng tác, ít so đo chức vụ.
Người ấy có thể nhận chức vụ thấp hơn chức vụ đã có. Họ sẵn
sàng làm bề dưới sau khi đã làm bề trên. Họ dễ nhận làm phó
sau khi đã từng làm trưởng.
Trong chính trị tìm được
bậc “hiền nhân” như vậy rất khó. Trong tôn giáo, nhờ niềm
tin vào Đấng Toàn Năng Chân Thiện Mỹ, chúng ta tìm được
nhiều thánh nhân trong lịch sử. Kinh Thánh mở đầu với sự sa
ngã của con người bởi tội kiêu ngạo muốn bằng Thiên Chúa
đấng tạo dựng ra mình, và kết thúc bằng hy lễ của Giê–su Con
Thiên Chúa xuống thế làm người, khiêm hạ đến tận cùng. Mặc
dù hy lễ là cuộc tử nạn đau khổ và nhục nhã nhưng Con Thiên
Chúa gọi là Hy Lễ Tạ Ơn vì chương trình cứu chuộc Chúa Cha
làm để mang con người trở về Nhà Cha.
Theo gương của
Con Thiên Chúa, sự khiêm hạ trong tình yêu đến tận cùng là
con đường, là chìa khoá của ơn cứu chuộc. Các Thánh Tử Đạo
Việt Nam đều hân hoan tạ ơn khi ra pháp trường. Bà Thánh
A–nê Lê Thị Thành đã an ủi các con khi nhìn thấy máu trên áo
mẹ rằng: “Đừng khóc, mẹ mặc áo hoa hồng đấy. Mẹ vui lòng
chịu khổ vì Chúa Giê–su.”
Tận cùng của lòng biết ơn
nơi con Thiên Chúa và các thánh nhân cũng là sự khiêm hạ. Vì
thế, ngược lại với tội kiêu ngạo gây sự sa ngã lớn nhất thì
sự khiêm hạ là nền tảng của lâu đài nhân đức. Khiêm hạ nằm
trong biết ơn và biết ơn ở trong khiêm hạ.
Sau nhiều
Lễ Tạ Ơn qua đi, các con cháu chúng tôi đã trưởng thành. Cây
non ngày nào đã cứng cáp cành lá. Không biết các cháu còn
nhớ được lời nào trong cách chứng minh khô khan toán học của
tôi hay không. Nếu các cháu khám phá được những điều tuyệt
vời của lòng biết ơn nào khác thì chúng tôi đủ mãn nguyện
rồi.
Thân chúc các bạn của tôi ngày Lễ Tạ Ơn đầm ấm
gia đình và nhiều ơn phúc. Tôi đang chờ quí bạn nào chỉ giáo
những điều tôi sai trong khi tôi đang khư khư “bảo vệ luận
án” của mình. Nếu không được đủ cả hai điều kiện của lòng
Biết Ơn, chỉ cần một “ắt có” hoặc “đủ”... thì tôi cũng rất
vui rồi.
Nguyễn Văn Thông
November 26, 2025

Bấm vào đây để in ra giấy (Print PDF)

Những tác phẩm về Mùa Lễ Tạ Ơn
xuất xứ những món ăn vào ngày lễ tạ ơn tại nước mỹ
biết ơn: điều kiện ắt có và đủ



thiên sứ micae – thánh bổn mạng sđnd qlvnch

|
|

hình nền: thắng cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ. Để xem được trang web này một cách hoàn hảo, máy của bạn cần được trang bị chương trình Microsoft Internet Explorer (MSIE) Ấn bản 9 hay cao hơn hoặc những chương trình Web Browsers làm việc được với HTML–5 hay cao hơn.
nguồn: internet eMail by thông nguyễn sưu tầm & trình bày
Đăng ngày thứ
Tư, November 26, 2025
tkd. Khoá 10A–72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH