Gia Đình Mũ Đỏ Việt Nam
Vùng Thủ đô Hoa Thịnh Đốn và Phụ cận
Tạp Ghi
Chủ đề: quốc hiệu cổ nước việt
Tác giả: Minh Di

ÝNGHĨA CHỮ 'CÙ' TRONG
DANH XƯNG 'ĐẠI CỒ VIỆT'

 

bấm vào đây để in ra giấy (print pdf)

Lời giới thiệu:

Kính thưa quý Độc giả các Diễn Đàn,

Từ trong nước, một độc giả đã email nhờ anh Minh Di giải thích về danh xưng ĐẠI CỒ VIỆT, Quốc Hiệu thời nhà Đinh, và TCDV [tạp chí dân văn] đã chuyển đến anh Minh Di.

Sau đây là giải đáp của Minh Di, TCDV nhận thấy đây cũng là thắc mắc của nhiều người không am tường Hán tự, nhất là các danh xưng thuộc về Cổ Sử VN, nên chúng tôi xin được gởi lên các các Diễn Đàn, để mọi người có thể lãnh hội thêm kiến thức về Cổ Sử VN...

Trân trọng,

Germany,

📌 đăng lần thứ 1 ngày 08/05/2009,
📌 đăng lần 2 ngày 30/12/2014,
📌 đăng lần 3 ngày 16/8/2026 theo yêu cầu của nhiều độc giả.

Lý Trung Tín
– Điều Hợp Viên Diễn Đàn Ngôn–Ngữ–Việt,
– Chủ Nhiệm TCDV.

Ý nghĩa chữ CÙ trong danh xưng 'Đại Cồ Việt'.

Sách 'Nhĩ Nhã' viết:

– 'Lộ, lữ đồ dã, lộ trường do hành đạo dã. Nhất đạt vị chi Đạo lộ, nhị đạt vị chi Kỳ bàng, tam đạt vị chi Kịch bàng, tứ đạt vị chi Cù, ngũ đạt vị chi Khang, lục đạt vị chi Trang, thất đạt vị chi Kịch tham, bát đạt vị chi Sùng kỳ, cửu đạt vị chi Quí.'

/Nhĩ Nhã. Thích Cung đệ ngũ/.

– Lộ là đường xa, dài, [nói] lộ trường tức cũng như nói đường đi! [Con đường] chỉ có mỗi 1 nẻo thì gọi là Đạo lộ, đường thông đi 2 nẻo gọi là Kỳ bàng, thông đi 3 nẻo gọi là Kịch bàng, thông đi 4 nẻo gọi là Cù, thông đi 5 nẻo gọi là Khang, thông đi 6 nẻo gọi là Trang, thông đi 7 nẻo thì gọi là Kịch tham, thông đi 8 nẻo thì gọi là Sùng kỳ, thông đi 9 nẻo thì gọi là Quí.

[Chú thích:

+ Nhĩ Nhã. 1 Tập giải thích từ ngữ, danh vật... gồm 19 thiên, truyền thuyết là Chu Công (? – ?) triều Chu (1121 – 256 tr. Cn.) soạn, có thuyết nói môn đê. Khổng Tử (551 – 479 tr. Cn.) soạn.... Gần sự thực, có lẽ đây là những ghi chép của thầy, trò trong khi giảng học, hoặc nói khác đi, do nhiều người viết khoảng giữa 2 triều Tần (221 – 206 tr. Cn) – Hán (206 tr. Cn – 220), rồi sau đó được tập thành Sách].

Tên 'Đại Cồ Việt', chữ 'C–' là âm đọc trại của chữ 'CÙ´, vậy 'Đại Cồ Việt' tức 'Đại Cù Việt'.

Danh xưng 'ĐẠI CÙ VIỆT' là ý mong vận nước rồi sẽ hanh thông như một con Đường lớn thông đi các nẻo. Tên gọi này rất ý nghĩa.

Tiện đây tôi cũng xin nói thêm 1 chuyện khác liên quan Cổ sử Việt Nam.

Ngoài chữ 'CÙ', 1 số người còn hiểu sai lạc về chữ 'NGU' trong Quốc hiệu 'ĐẠI NGU' của Hồ Quí Ly.

Khi lên ngôi Hồ Quí Ly đặt Quốc hiệu là 'Đại Ngu'!

Về Quốc hiệu này tôi có một kỷ niệm thực khó mà phai mờ.

Năm lớp 5 tôi học Sử Việt Nam với một thầy tên Dậu (tôi không biết tên họ của thầy là gì?). Vốn rất ghét Hồ Quí Ly cho nên khi giảng nghĩa Quốc hiệu 'Đại Ngu' nói trên thầy Dậu nói với bọn con nít chúng tôi như sau:

– 'Tên nước mà đặt là Đại Ngu thì các em thấy Hồ Quí Ly rồi ngu như thế nào!'.

Sau này lớn chút nữa, học chữ Hán, tôi mới biết chữ 'Ngu' đây nhằm chỉ vua Ngu Thuấn, 1 ông vua hiền năng thời cổ.

Vũ vương diệt Ân triều, phong con cháu của Ngu Thuấn là Hồ Công Mãn ở đất Trần.

(Tham khảo Thông Chí. Qu. XXVI. Thị Tộc Lược 2. Dĩ Quốc vi Thị).

Do đó, đang họ Lê, Lê Quí Ly đổi lại Họ thành Hồ Quí Ly.

Hồ Quí Ly tự nhận mình là con cháu đời sau của vua Thuấn, vì thế sau khi cướp ngôi triều Trần thì Hồ Quí Ly lấy Quốc hiệu là Đại Ngu.

Thực đúng là một sự trùng hợp, xưa con cháu vua Ngu Thuấn được phong ở đất Trần, bây giờ Hồ Quí Ly lại cướp ngôi của triều Trần ở Việt Nam.

Chữ 'Ngu' ở đây về mặt Hán tự viết khác với chữ 'Ngu' nghĩa là 'ngu xuẩn' – đây chỉ là 2 tiếng đồng âm mà thôi! Thầy Dậu vì không biết Hán văn nên mới giảng sai lạc và tức cười đến thế!

Thời bây giờ lại có vài ba ông tiến sĩ Tây học không biết Hán văn lại lò mò viết về Lịch Sử cổ và Văn hóa cổ Việt Nam và Trung Hoa, để rồi viết bậy viết bạ đến không sao tưởng ra nổi!

Minh Di
08 tháng 5 năm 2009.

bấm vào đây để in ra giấy (print pdf)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

thiên sứ micae – thánh bổn mạng sđnd qlvnch

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

hình nền: thắng cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ. Để xem được trang web này một cách hoàn hảo, máy của bạn cần được trang bị chương trình Microsoft Internet Explorer (MSIE) Ấn bản 9 hay cao hơn hoặc những chương trình Web Browsers làm việc được với HTML–5 hay cao hơn.

 

nguồn: internet eMail by lý trung tín chuyển

 

Đăng ngày Chúa Nhật, August 16, 2026
tkd. Khoá 10A–72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH