

Gia Đình Mũ Đỏ Việt Nam
Vùng Thủ đô Hoa Thịnh Đốn và Phụ cận
Tạp ghi
Chủ đề:
quái kiệt…
Tác giả:
khuyết danh

Bấm vào đây để in ra giấy (Print PDF)
TRẦN
VĂN TRẠCH khi còn là học sinh lớp 7 trường Nguyễn
Đình Chiểu đã từng làm mưa làm gió về văn nghệ tại rạp hát
Thầy Năm Tú Mỹ Tho–Mặc
Nhân
TVC.
Hiện tượng Trần Văn Trạch đã đến với tôi vào năm
1939 tại rạp hát Thầy Năm Tú, Mỹ Tho vào mùa bãi trường năm
ấy.
Trần Văn Trạch sinh
năm 1924 tại làng Đông Hòa, tỉnh Mỹ Tho, học sinh trường
Collège de Mỹ Tho. Ngày lễ phát thưởng bãi trường niên học
1937–38 của trường được tổ chức long trọng tại rạp hát Thầy
Năm Tú. Trần Văn Trạch lúc bấy giờ mới học lớp 2ème
(deuxième année tức là đệ nhị niên tức là lớp 7 bây giờ)
được phân công phụ trách phần văn nghệ, đồng thời là hoạt
náo viên (animateur) vừa bằng tiếng Việt vừa bằng tiếng
Pháp. Có nghĩa là nhà trường khoán trắng cho Trần Văn Trạch,
một học sinh lớp 7 cáng đáng một trọng trách không dễ chút
nào.
Lúc bấy giờ, chính quyền Pháp ở Đông Dương đang
tổ chức cuộc đua xe đạp vòng quanh Đông Dương, nên sau khi
ra trình diện và chào khán giả xong, MC Trần Văn Trạch nói:
– “Kính thưa quí vị. Hiện nay chúng ta đang theo dõi
cuộc đua xe đạp vòng quanh Đông Dương, tôi cũng xin đưa quí
vị đi vòng quanh Đông Dương nhưng bằng lời ca tiếng hát.”
Đợi cho tiếng vỗ tay chấm dứt, cậu bé lóp 7 tiếp tục:
– “Tôi xin bắt đầu cuộc hành trình từ Nam ra Bắc. Ở
Nam kỳ có lối nói thơ ‘Lục Vân Tiên’, tôi xin nói một một
đoạn thơ Lục Vân Tiên:
Vân Tiên cõng mẹ đi ra
Đụng
phải cột nhà cõng mẹ trở vô
Vân Tiên cõng mẹ trở vô
Đụng phải cái bồ cõng mẹ trở ra
Vân Tiên cõng mẹ trở ra
Đạp bãi cứt gà cõng mẹ trở vô
Vân Tiên cõng mẹ trở vô
Đụng phải chày vồ cõng mẹ trở ra
Vân Tiên cõng mẹ trở ra...”
Mặc dù còn nhỏ tuổi, trời phú cho Trần Văn Trạch một
giọng ấm áp, cùng với lối diễn xuất lẩm ca lẩm cẩm cõng mẹ
ra, vô... đầy tính chất mộc mạc phương Nam, khán giả đổ ra
cười nghiêng, cười ngửa. Đợi cho mọi người thôi cười, Trần
Văn Trạch lấy lại vẻ trịnh trọng, xoa xoa tay và nhỏ nhẹ
thưa:
– “Kính thưa quí vị, quí vị có biết Lục Vân
Tiên cõng mẹ đi đâu không? Chính mẹ bịnh nên Lục Vân Tiên
cõng mẹ đi tìm thầy hốt thuốc, nhưng vì mù loà, Lục Vân Tiên
đi ra đụng vật này đi vô đụng vật kia. Loay hoay mãi không
tìm ra lối đi... Vậy mà quí vị nỡ nào cười cho cái đau khổ
của một người con hiếu thảo cõng mẹ đi trị bịnh. Lẽ ra quí
vị nên chỉ đường cho Lục Vân Tiên mới phải...”.
Không khí đang vui vẻ ồn ào bỗng trở nên lặng trang. Quí bà
mẹ học sinh dự lễ lấy khăn ra lau nước mắt. Các cô học sinh
gái sụt sịt khóc, kể cả thầy cô cũng chưng hửng cho cái tài
năng sớm lộ của đứa học trò mình.
Chưa hết, tiếp tục
đi vòng quanh Đông Dương, Trần Văn Trạch đưa khán giả ra
Huế. Nơi đây, chàng nghệ sĩ tí hon này không biết học ở đâu,
vì thời bấy giờ việc giao lưu văn hóa giữa ba miền còn rất
hạn chế, đã cho khán giả nghe với một giọng Huế nữ đặc sệt,
trọ trẹ, nặng nặng, ấm ấm, ức ức... khó cho người miền Nam
bắt chước:
“Chiều chiều trước bến Vân Lâu
Ai
ngồi, ai câu, ai sầu, ai thảm,
Ai thương, ai cảm, ai nhớ,
ai trông.
Thuyền ai thấp thoáng bên sông,
Đưa câu mái
đẩy chạnh lòng nước non.”
Tiếp tục ra Bắc, lại
một thể loại dân ca đặc thù bài hát theo điệu cò lả:
“Con cò... là cò bay lả... í a lả lả bay la
Bay từ...
là từ cửa phủ... bay ra là ra cánh đồng
Tình tính tang...
là tang tính tình
Cô mình rằng... ấy anh chàng ơi
Rằng
có biết biết hay không...
rằng có nhớ là nhớ hay không?”
Với giọng Bắc ẻo lả, mấy từ nhồi duyên dáng theo điệu ca
dân gian, và qua từ màn văn nghệ đầu tiên đến giờ, anh học
sinh Trần Văn Trạch thật sự đã chinh phục khán giả. Rạp hát
Thầy Năm Tú rộng là thế, khán giả đông là thế mà cả rạp im
phăng phắc để nghe, để thưởng thức một cái gì mà từ trước
đến giờ chưa được nghe, chưa được thưởng thức.
Đến
khi anh đưa khán giả vào xứ Lào để trông anh múa lèo với
những cánh tay uyển chuyển đưa lên cao, cùng với 10 ngón tay
uốn éo cử động, và hai bàn chân khi nhón lên khi hạ xuống
nhịp nhàng uyển chuyển theo dòng nhạc Lào buồn buồn, xa
vắng. Rồi anh lại đưa khán giả vào xứ Chùa Tháp qua màn biểu
diễn điệu múa Lâm thôn độc đáo Khmer cùng với nhưng câu hát
Dù kê bòn ơi! Bòn ơi!... tâu náaaa...
Những điều này
tôi viết theo ký ức của tôi không hề qua tư liệu hay bài
viết của ai vì tôi nhỏ hơn anh 2 tuổi, học chung trường với
anh nhưng sau anh 2 lớp. Tôi đến dự lễ phát thưởng để xem
anh trình diễn văn nghệ không phải với tư cách lãnh thưởng,
càng không thể là khách mời, chỉ là thằng nhỏ... đi coi hát
cọp.
Sau buổi văn nghệ này một cô đầm, con của một
người Pháp làm việc tại Mỹ Tho, nói với cha:
– “Ba
gả con cho anh học trò đó, nếu không con cũng theo không ảnh.”
Và cô thiếu nữ người Pháp này, người bị anh chàng học
trò tài ba này hớp hồn ngay trong đêm văn nghệ này, sau này
là Trần Văn Trạch phu nhân.
Chuyện nhân vật “Mỹ Tho
Trần Văn Trạch” đến đây chấm dứt cũng đũ rồi nhưng tác giả
xin phép viết thêm đôi dòng. Nói về Trần Văn Trạch phải nói
đủ: Trần Văn Trạch nhạc sĩ, Trần Văn Trạch ca sĩ, Trần Văn
Trạch kịch tác gia, Trần Văn Trạch kịch sĩ, Trần Văn Trạch
soạn giả, Trần Văn Trạch người dẫn chương trình, Trần Văn
Trạch người lập chương trình... Bất cứ trong lĩnh vực nào mà
Trần Văn Trạch tham gia, ai ai cũng thấy cái “dấu ấn đặc thù
Trần Văn Trạch” nổi lên.
Một chuyện nhỏ. Ông Trần Văn
Trạch có rất nhiều biệt tài. Như trong chương trình văn nghệ
phát thưởng ở Trường Nguyễn Đình Chiểu nói trên, ông đã đưa
khán giả từ đoạn đầu vui cười hả hê qua chất hài có duyên
của ông, rồi lập tức chuyển qua chất bi thương xúc cảm một
cách tài tình. Nhạc phẩm “Chuyến xe lửa mùng năm” cũng vậy.
Đoạn đầu với cái giọng của một thằng bé ngoài Trung vì chiến
tranh lìa mẹ vào Sài Gòn bán báo kiếm sống. Tết đến em có dư
một số tiền nhỏ về quê cho mẹ. Ngồi trên xe lửa về quê thằng
bé ca hát nghêu ngao vui vẻ nghĩ rằng sẽ gặp mẹ, ôm mẹ vào
lòng, nhưng khi về quê thì mới biết chiến tranh đã thiêu rụi
ngôi nhà và mẹ cũng đã chết từ lâu. Đoạn này dòng nhạc, lời
ca chuyển thành thống thiết... thính giả chỉ còn biết lấy
khăn lau nước mắt.
Một chuyên nhỏ. Nhanh trí. Trong
một vở kịch, nghệ sĩ Trần Văn Trạch đóng vai một anh hùng
trừ gian diệt bạo. Theo vở kịch là khi bắt được tên cướp...
đưa cây súng sáu chĩa vào đầu tên ăn cướp, bóp cò, súng nổ,
tên cướp ngã ra chết, đền mạng... Nhưng trớ trêu, đạn giả bị
lép, súng không nổ trái với kịch bản... Trần Văn Trạch bình
tĩnh không để cho vở kịch bị sượng nên lớn tiếng nói với
giọng kẻ cả, bảo tên cướp:
– “Ha... ha... lần này ta
tha cho ngươi, lần sau còn tái phạm ta không tha đâu...
ha... ha...”.
Tên cướp lẽ ra khi súng nổ ngã lăn ra
chết nhưng súng không nổ cũng lỡ bộ nhưng nghe Trần Văn
Trạch cương một câu mừng quá cũng cương theo và xin... lạy
Trần Văn Trạch cám ơn cứu tử. Màn hạ. Ông bầu... chịu quá.
Khán giả không biết gì, cũng vỗ tay...
Một chuyện
nhỏ. Bản nhạc “Xổ số Kiến thiết”, một bản nhạc “quảng cáo”
thôi, tầm thường như vậy, thế mà vào tay của Trần Văn Trạch
đã trở thành một ca khúc hay mãi đến bây giờ cũng không ai
có thể hát được như vậy.
Một chuyện không nhỏ. Ngay
khi còn nhỏ tập tành ca hát là Trần Văn Trạch, với giọng
thiên phú nên bắt chước ca sĩ Pháp là Tino Rossi hát giọng
ténor. Ca sĩ ténor Tino Rossi biết được điều này nên khi
Trần Văn Trạch đến Pháp, chính Tino Rossi, không tị hiềm,
lại tìm Trần Văn Trạch để nói lời khen ngợi và còn lăng–xê
cho Trần Văn Trạch hát trên Radio, trên Té–lé của Pháp.
Người đời ban tặng ông danh hiệu “quái kiệt”
không ngoa, và quái kiệt Trần Văn Trạch bị ung thư gan từ Mỹ
trở về Paris chữa bệnh, và đã mất vào ngày 12 tháng 4 năm
1994 ở tuổi 70. Và ông đã yên nghỉ tại nghĩa trang Valenton,
Paris.
khuyết danh



thiên sứ micae – thánh bổn mạng sđnd qlvnch

|
|

hình nền: thắng cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ. Để xem được trang web này một cách hoàn hảo, máy của bạn cần được trang bị chương trình Microsoft Internet Explorer (MSIE) Ấn bản 9 hay cao hơn hoặc những chương trình Web Browsers làm việc được với HTML–5 hay cao hơn.
nguồn: internet eMail by mđ vân chuyển
Đăng ngày thứ Ba, December 2/2025
tkd. Khoá 10A–72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH